Coworking w Polsce 2018 – trendy, rozwój, perspektywy

Opublikowane przez BG / 2018-04-08 / , , , , / 0 Komentarze

W Polsce mamy ich już ponad 300. Coworki katalizują przedsiębiorczość, kreatywność i łączą w niespotykany do tej pory sposób produktywność z tzw. ‘work-life balance’. Wielu ekonomistów potwierdza, że w roku 2020 około 40% pracowników będzie pracować jako ‘freelancers’ lub pracownicy zatrudniani na czas potrzebny do realizacji danego zadania. Nie dziwi zatem fakt, że branża z roku na rok globalnie notuje wzrost ilości przestrzeni na poziomie 20-25% i ponad 40% jeśli chodzi o liczbę osób korzystających z takiej metody pracy.

Coworking kształtuje nie tylko nowy rodzaj miejsca pracy ale i postawy oraz oczekiwania pracowników – także tych pracujących w korporacjach. Coworki na stałe wpisały się w biznesowy krajobraz szczególnie dużych miast a pracujący w nich przedsiębiorcy i specjaliści co raz częściej goszczą kolegów ze świata korporacji. Duże firmy co raz częściej budują w nich swoje ‘komórki innowacyjnoci’ – zabezpieczając im w ten sposób stały dostęp do wiedzy i brak konieczności akceptacji każdego działania z wykorzystaniem często nieefektywnych  procesów decyzyjnych w firmie-matce.

Zyskują wszyscy. Startupy potrzebują kreatywnej przestrzeni i inwestycji na start, szczególnie w postaci ‘smart money’ oraz środków pozwalających skuteczniej skalować ich młode firmy. Korporacje czerpią z nieskończonych pokładów innowacyjności i dynamizmu młodych przedsiębiorców (78% nie skończyło 40 r. życia). W Polsce ten trend jest szczególnie widoczny w przypadku współpracy Banków z Fintachami – mówi Bernard Gołko, ekspert rynku Fintech i mentor startupów.

Coworking na świecie

W 2017 roku przeprowadzone zostało min. międzynarodowe badanie “Global Coworking Survey”. Jego wyniki są bardzo ciekawe, choć nie zaskakujące:

  • Tempo rozwoju branży na świecie przekracza 20% – 25% rocznie.
  • Obecnie na świecie funkcjonuje ponad 14 000 przestrzeni coworkingowych. Jeszcze w 2011 roku było ich 1130. Na koniec 2017 już 13 800 (źródło: Global Coworking Survey 2017)
  • Na koniec 2017 roku w coworkach pracowało i realizowało swoje projekty ponad 1,2 mln osób
  • 89% osób pracujących w coworkach uważa się za szczęśliwszych z tego powodu. 83% potwierdza, że czuje się mniej samotna.
  • 84% osób czuje się bardziej zmotywowana do realizacji swoich celów. 67% potwierdza, że praca w coworku pozwoliła im odnosić większe sukcesy i szybciej budować dwoją pozycję na rynku (źródło: Emergent Research).
  • 71 % osób potwierdza, że cowork pozwolił im w ciągu ostatnich 12 miesięcy budować skuteczną współpracę wz innym członkami tego środowiska.
  • 92% osób potwierdza, że ich nowe środowisko pracy jest bardziej przyjazne i pozwala im budować relacje wykraczające poza pracę w coworku.
  • 60% osób czuje się bardziej zrelaksowane po pracy
  • 50% uzyskuje wyższe dochody
  • Tylko 30% pracuje w standardowych godzinach pracy (09:00 – 17:00)

Badanie dostarcza ciekawych informacji na temat źródeł pozyskiwania wiedzy na temat coworków.  Główne źródła to:

  1. WOM (Word Of Mouth): 34%
  2. Internet search: 23%
  3. Ich firma/klient: 12%
  4. Social media: 9%

Dziwi niska pozycja Social Media – wydawało by się, że jest to ulubiony kanał komunikacji środowiska startupperów i warto je wykorzystać komunikując swoją ofertę. Jak pokazuje badanie jednak to dzięki WOM coworki zapełniają swoje powierzchnie.

Z powyższych danych można wysnuć wniosek, że wiedza na temat tej branży jak o poszczególnych coworków jest ciągle ograniczona (słabo komunikowana) i wymaga intensyfikacji działań, szczególnie w aspekcie budowania synergii z Akademickimi Inkubatorami, Parkami Technologicznymi i lokalnymi środowiskami pracującymi z młodymi firmami. Nie bez znaczenia jest też współpraca z korporacjami i agencjami rządowymi.

Z danych coworkingpoland.pl wynika, że około 60% osób pracujących w coworkach to freelancerzy lub młode firmy do 4 osób powstałe w ciągu 12 ostatnich miesięcy. Około 15 – 20% stanowią firmy dojrzałe skalujące swój biznes. Ciekawy element stanowią firmy działające w coworkach i kierujące swoje usługi do działających w nich startupach. Dobrym przykładem jest agencja prawnicza doradzająca min startupom ‘LawMore’ mająca swoje biuro min. w Warszawskim BusinessLink (Stadion Narodowy).  Niestety nie ma danych rynkowych obrazujących jak dużo jest takich spółek. Można jednak założyć, że rozwijający się ekosystem coworków wytworzy swój własny rynek tego typu usług.

Coworking w Polsce 2018 – Ranking miast

Coworking w Polsce to już ponad 300 aktywnych podmiotów skupionych głównie w obrębie największych ośrodków miejskich. Informacje o ponad 270 z nich znajdują się na portalu coworkingpoland.pl. Ranking miast wygląda następująco:

  1. Warszawa: 92
  2. Poznań: 27
  3. Kraków: 25
  4. Wrocław: 15
  5. Łódź: 12
  6. Katowice / Bydgoszcz / Gdańsk: 9 / 9 / 9
  7. Bialystok: 8
  8. Lublin / Gdynia: 7 /7
  9. Toruń: 5
  10. Szczecin / Rzeszów: 4 / 4

Nie ma tu zaskoczenia. Trzy główne ośrodki innowacji i startupów to Warszawa, Poznań i Kraków – gratulujemy! Silne pozycje mają także Wrocław i Łódź.

Warto zwrócić uwagę, że ze względu na dynamikę rynku powyższe liczby mogą szybko ulec zmianie – szczególnie w przypadku miejsc 5+. Jak wynika z analiz CoworkingPoland.pl w kolejnych latach możemy spodziewać się wzrostu ilości przestrzeni coworkingowych szczególnie w mniejszych miejscowościach. Dynamika Polskiego rynku powinna utrzymać się na poziomie co najmniej 20%. Należy jednak pamiętać, że nie wszystkie inicjatywy przetrwają. Klienci są co raz bardziej świadomi ale i wymagający. Cena jest nadal jednym z najistotniejszych czynników, nie mniej jednak istotny wpływ mają także inne udogodnienia:

  • Ludzie i realizowane przez nich projekty
  • Nieszablonowy ‘desgin’ wnętrz pobudzający kreatywność i odróżniający konkretny cowork
  • Wyposażenie kuchni oraz ‘chill-out zone’
  • Jakość organizowanych w coworku eventów (szkolenia, prelekcje, spotkania z inwestorami)
  • Współpraca międzynarodowa i kontakty coworku na świecie (potencjalnie ułatwiające skalowanie biznesu)
  • Współpraca z akceleratorami, uczelniami i agencjami rządowymi

Nie bez znaczenia jest także położenie coworku, dostęp do dedykowanego parkingu, restauracji czy siłowni. W krajach, które od dawna stawiają na innowacje  (np.: USA czy Izrael) coworki  starają się także pomóc z zakwaterowaniem czy świadczą kompleksowe usługi prawne przy otwieraniu firmy czy przygotowywaniu ‘term sheetów’.

Co ciekawe w dojrzewającej branża tworzą się nowe nisze takie jak:

  • Maker space / Fablab – wyposażone w kompletne warsztaty, sprzęt CNC czy prototypownie. Dobrym przykładem takiej inicjatywy jest rodzimy “Orange Fablab
  • Przestrzenie artystyczne takie jak Warszawski “Strych na wróble“, ArtCluser” czy “Cowork Artystyczny Nitka” ze Zgierza.
  • Hackerspace
  • Kryptocoworking – czego przykładem jest Krakowski “Forklog

Powyższa lista nie wyczerpuje listy ciekawych i kreatywnych pomysłów wykorzystania przestrzeni coworkingowych. Warto choćby wspomnieć polska inicjatywę ‘Biurko dla mamy’ czy kontrowersyjny pomysł z Nowego Jorku: “The Wing” – cowork tylko dla kobiet. Innym twórczym podejściem podejściem do coworkingu jest inicjatywa Marzyciele i Rzemieślnicy (Warszawa), która w centrum miasta oferuje przestrzeń dla ludzi robiących innowacje społeczne.

Bardzo ciekawe podejście proponuje Hoffice – szwedzka koncepcja połączenia coworkingu z couchsurfingiem. W przypadku Hoffice nie chodzi jednak o udostępnianie łóżek, ale miejsc do wspólnej pracy. Możemy pracować w wybranej przestrzeni całkiem za darmo. Sednem koncepcji było zbudowanie sieci peer-to-peer skierowanej do freelancerów. Zainteresowany może się zarejestrować jako udostępniający swoje mieszkanie na biuro lub jako poszukujący miejsca do pracy. System płacenia za miejsce do pracy i miłe towarzystwo jest prosty: każdy przynosi przekąski, kawę, ewentualnie inne napoje lub jedzenie. Sieć działa obecnie w wielu krajach Europy, USA, Australii, Turcji, Indiach i Malezji, ale również w Polsce.

Najważniejsze jest poczucie wspólnoty i radość, którą możesz się podzielić z innymi, jeśli uda ci się coś zrobić. To nie może się zdarzyć w kawiarni czy standardowej przestrzeni coworkingowej – tłumaczy dziennikarka Agneta Lagercrantz, uczestniczka projektu.

Na razie Hoffice nie zarabia na siebie – co stawia przyszłość projektu pod znakiem zapytania. Jego założyciele mówią, że chcą udostępniać możliwość grupowej pracy z domu za darmo – Ta inicjatywa ma żyć i zbierać samotnych freelancerów. Z bycia razem wszyscy czerpiemy profity, dlaczego więc mamy za to dodatkowo pobierać opłatę – tłumaczą twórcy projektu.

Coworking w Polsce 2018 – czynniki rozwoju

Główne ‘drivery’ rozwoju rynku coworkingowego w Polsce:

  • Zmiany oczekiwań osób wchodzących na rynek pracy (milenialni, y) i związany z tym trend tworzenia startupów
  • Zmiany oczekiwań pracowników korporacji i chęć wykorzystania własnego potencjału/doświadczenia do budowy swojej firmy
  • Rozwój i demokratyzacja technologii (wł. malejący koszt przetwarzania danych) takich jak edutech, telemedycyna, realestate-tech
  • Zmiany środowiska regulacji prawnych, szczególnie w obszarze finansów: PSD2, MIFID, AML itp.
  • Rozwój VC, Private Equity oraz wzrost zainteresowania FIZ (Fundusze Inwestycyjne Zamknięte) spółkami we wczesnej fazie rozwoju
  • Rozwój transgranicznej współpracy lokalnych ekspertów (szczególnie programistów) z firmami z UE,USA.

Nie bez znaczenia jest wysokie tempo wzrostu gospodarczego oraz środowisko niskich stóp procentowych indukujące wzrost podaży pieniądza umożliwiającego realizowanie inwestycji (startups/seed/skalowanie).

Czynnikiem który także warto zauważyć jest co raz większa świadomość odnośnie możliwości finansowania inwestycji z programów UE oraz funduszy lokalnych – istotnym czynnikiem jest tutaj rozwój Parków Technologicznych oraz specjalnych stref ekonomicznych. Cały czas obserwujemy także wzrost aktywności Akademickich Inkubatorów Przedsiębiorczości, które także utworzyły swoje przestrzenie cowokingowe.

coworking w polsce 2018 trendy - API

Rys: Mapa AIP w Polsce (źródło: inkubatory.pl)

AIP stanowi obecnie sieć 50 inkubatorów, funkcjonujących w 24 polskich miastach. W ramach Programu AIP klient otrzymuje dostęp do biur inkubatorów za pomocą karty magnetycznej AIP, możliwość korzystania z multimedialnych sal konferencyjnych i sal spotkań. Zapewniony jest także nieograniczony dostęp do strefy coworkingu, połączenie wi-fi oraz możliwość korzystania z komputerów, drukarek oraz profesjonalnego oprogramowania AIP.

Design – kreatywność

“Konkurencja wymusza jakość” – ten slogan jest prawdziwy także w przypadku wystroju wnętrz cowokrów. Proste biurko, kawa i szybki internet to za mało. Co raz więcej środków coworki inwestują w zapewnienie nie tylko funkcjonalności. Otoczenie ma pobudzać do twórczej pracy, katalizować kreatywność i zapewniać dobre samopoczucie pracujących w nich osób.

 

Coworking, networking, udogodnienia

Jedną z zalet przebywania i pracy w przestrzeniach coworkingowych jest właśnie networking. Pracując obok siebie we wspólnym biurze, spotykamy osoby o odmiennym profilu zawodowym: programistów, architektów IT, konsultantów, project managerów, prawników, finansistów itd. To jednak nie wyczerpuje listy profilów ciekawych osób. Co raz częściej coworki zapraszają do siebie inwestorów oraz firmy które potencjalnie mogą być zainteresowane współpracą lub kupnem startupów. Przykładem takiej współpracy jest choćby Warszawski “The Heart” – centrum współpracy korporacji i startupów.

Jak wynika z badania “Global Coworking Survey” coworkerzy rozumieją jak ważne są relacje i kooperacje. Ich oczekiwania są jasne:

  • Okazjonalnych i niezobowiązujących rozmów z innymi coworkerami
  • Dzielenia się wiedzą
  • Cieszenia się obecnością innych startupperów
  • Możliwościami konfrontacji swoich pomysłów z opiniami innych osób
  • Możliwością uczestniczenia w różnych projektach innych startupów

Powyższa lista nie dotyczy wyłączeni młodych przedsiębiorców. Co raz liczniejszą grupę stanowią doęwiadczeni 40-latkowie, często znudzeni pracą w korporacji i posiadający kapitał początkowy i znajomość rynku. W ich przypadku cena gra mniejszą rolę. Ich oczekiwania obejmują:

  • Wysoką jakość realizowanych projektów w coworku: 62%
  • Możliwość wynajęcia dedykowanego biura: 70%
  • Dedykowany parking: 80%
  • Dogodne położenie: 75%

Dodatkowymi atutami są także: międzynarodowy charakter środowiska, sieciowy charakter coworu (umożliwiający korzystanie z przestrzeni w różnych miastach/krajach) oraz dostęp do udogodnień typu siłownia czy obsługa księgowa.

Coworking – ile to kosztuje?

Nie licząc coworków darmowych >>Sprawdź listę<< ceny biurek (hot desk) zaczynają się już od 250 zł miesięcznie. W podstawowym pakiecie występuje przerważnie dostęp internetu, kuchni i nie rzadko do drukarki. Przy koszcie na poziomie 500zł +VAT możemy już liczyć na dedykowane biurko i sporadyczny dostęp do sali konferencyjnej.  Ważnym czynnikiem jest położenie (miasto), nie mniej jednak nie jest to czynnik decydujący o cenie. Liczy się prestiż lokalizacji, design oraz … grupa docelowa i “polityka” coworku. Najtańsze dedykowane biura (dla 2 – 4 osób) zaczynają się od 1500 zł.

Na drugim końcu skali znajdują się takie przedsięwzięcia jak Mindspace Dana Zakai. Te w możliwie największym stopniu uciekają od stygmatu taniego biura dla studentów start-upowców. Takie biura stawiają na prestiżowe lokalizacje, wysmakowane urządzenie biur i co za tym idzie – wyższe ceny. W biurze na Koszykach cena jednego biurka zaczyna się od 1,3 tys. zł, a pokoiku dla jednej osoby 2 tys. zł miesięcznie. Większe biura (6 os i wicej) to wydatek 8 – 10 tys zł miesięcznie i więcej. Należy jednak zauważyć że takie lokalizacje dają dużo więcej niż biuro.

CoworkingPoland.pl


Źródła:

  • Lista Akademickich Inkubatorów przedsiębiorczości: inkubatory.pl
  • Global Coworking Survey 2017
  • Dane własne CoworkingPoland.pl (ranking miast dotyczy coworków zarejestrowanych na platformie coworkingpoland.pl)

Komentarze

Brak komentarzy

Zostaw odpowiedź

Your email is never published nor shared. Required fields are marked *